Đau mặt trong gối sau squat:
Nguyên nhân và khi nào cần lo ngại
Tại sao squat gây đau mặt trong gối?
Mặt trong gối là vùng chịu lực tập trung khi thực hiện động tác squat, đặc biệt khi gối đổ vào trong (knee valgus) hoặc góc gập gối quá sâu. Đây là khu vực tập hợp nhiều cấu trúc quan trọng: dây chằng bên trong (MCL), sụn chêm trong, bao hoạt dịch pes anserine, và plica trong.
Đau có thể xuất hiện trong khi squat, ngay sau khi tập, hoặc vài giờ sau đó — mỗi thời điểm gợi ý nguyên nhân khác nhau và cần được đánh giá riêng biệt.
💡 Gợi ý phân biệt theo vị trí đau: Đau ngay đường khớp trong gối → nghĩ đến sụn chêm trong hoặc MCL. Đau 3–4 cm dưới đường khớp, mặt trong trên xương chày → nghĩ đến viêm bao hoạt dịch pes anserine. Đau mơ hồ trong khớp kèm tiếng lục khục → nghĩ đến plica trong.
Các nguyên nhân thường gặp cần phân biệt
- Căng giãn dây chằng bên trong (MCL) — đau dọc bờ trong gối, tăng khi chịu lực vẹo ngoài, thường gặp khi squat sai kỹ thuật với gối đổ vào trong
- Tổn thương sụn chêm trong — đau đúng đường khớp, có thể kèm cảm giác kẹt hoặc gối sưng sau tập; nặng hơn khi squat sâu và xoay người
- Viêm bao hoạt dịch pes anserine — đau mặt trong dưới gối, thường gặp hơn ở người thừa cân, gối O hoặc có thoái hóa khoang trong; đau tăng khi leo cầu thang và ngồi xổm
- Hội chứng plica trong — nếp gấp hoạt dịch bị kích thích gây đau và tiếng lục khục mặt trong gối, thường gặp ở người mới bắt đầu tập luyện cường độ cao
- Thoái hóa khoang trong gối — đau ì ạch mặt trong, tăng dần, thường gặp ở người trên 40 tuổi với gối O (varus) kèm tiếng lạo xạo khi cử động
Lỗi kỹ thuật squat làm tăng tải mặt trong gối
- Gối đổ vào trong (knee valgus) — nguyên nhân số một gây đau mặt trong; thường do yếu cơ mông và cơ đùi trong
- Bàn chân hướng vào trong — làm tăng lực xoay mặt trong khớp gối
- Squat quá sâu đột ngột — tăng tải sụn chêm trong khi chưa chuẩn bị đủ sức mạnh cơ bắp
- Trọng tâm lệch vào ngón chân — tăng moment lực trên khoang trong gối
Khi nào cần đi khám ngay?
⚠️ Không nên tự xử lý tại nhà nếu: Gối sưng to sau tập, đau không giảm sau 48 giờ nghỉ ngơi, cảm giác khớp bị kẹt hoặc không duỗi hết gối được, đau dữ dội xuất hiện đột ngột trong khi tập, hoặc gối lỏng lẻo bất thường khi đổi hướng. Đây là các dấu hiệu tổn thương cấu trúc cần được khám và chụp MRI hoặc siêu âm để đánh giá.
Câu hỏi thường gặp
Tài liệu tham khảo
- Becker R, Kopf S. Medial knee pain — differential diagnosis and treatment options. EFORT Open Reviews. 2021;6(6):448–455.
- Luyckx T et al. Pes anserine bursitis: a differential diagnosis of medial knee pain. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2022;30(6):e508–e517.
- Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh cơ xương khớp. Ban hành kèm theo Quyết định số 361/QĐ-BYT. Bộ Y tế; 2014.
